H προπόνησή σου έχει τελειώσει στην ουσία, αλλά εσύ κάνεις κύκλους πέρα δώθε, μπροστά στην εξώπορτά του σπιτιού σου μέχρι να δεις την απόσταση στο ρολόι σου να έχει δίπλα δύο μηδενικά. Είναι δυνατόν να σταματήσεις στα 9.97χλμ και να μην κλείσει 10άρι, θα πεις; Κι όμως είναι! Το δίλημμα της μεθόδου καταγραφής του όγκου της προπόνησης σε σχέση με την απόσταση ή σε σχέση με το χρόνο δεν είναι καινούριο και παρ’ όλο που τα σύγχρονα δρομικά gps μας έχουν κάνει λίγο “ψυχαναγκαστικούς” με την απόσταση, παρακάτω θα δούμε, γιατί το να μετράς την προπόνησή σου με βάση τη διάρκειά της, είναι επίσης μια πολύ καλή ιδέα.

Εγκέφαλος και ψυχαναγκασμοί

Οι έρευνες έχουν αποδείξει ότι ο εγκέφαλος επεξεργάζεται εντελώς διαφορετικά την αίσθηση της απόστασης από αυτή του χρόνου. Σίγουρα θα έχεις δει σε κάποιον αγώνα, εκείνο το δρομέα, που ενώ μοιάζει στα όρια της εγκατάλειψης, στη θέα της γραμμής τερματισμού, ξαφνικά επιταχύνει με ένα απροσδόκητο sprint. Γενικά, η ανατροφοδότηση της πληροφορίας του εγκεφάλου μας σε σχέση με την απόσταση είναι πιο άμεση οπτικά, ενώ δε συμβαίνει καθόλου το ίδιο για το χρόνο. 

To παραπάνω, μπορεί σε κάποιες περιπτώσεις να είναι προς όφελός μας. Ένα χαλαρό σου τρέξιμο πχ είναι σαφώς προτιμότερο να σχεδιάζεται με βάση το χρόνο. Αν ξέρεις ότι έχεις να τρέξεις για 40 λεπτά χαλαρά, είναι πολύ πιθανότερο να το τηρήσεις και να τρέξεις με την αίσθησή σου σε ένα χαλαρό ρυθμό, αφού και πιο γρήγορα να πας, δεν θα έχει κάποιο νόημα, πάλι 40 λεπτά θα πρέπει να κάνεις. Αντίθετα, αν έχεις ως στόχο σου ένα συγκεκριμένο αριθμό χιλιομέτρων, το να παρασυρθείς κάνοντας συγκρίσεις σε σχέση με το ρυθμό που είχες τρέξει αυτή την απόσταση την τελευταία φορά ή να επιταχύνεις υποσυνείδητα προς το τέλος, ξεφεύγοντας από τους σκοπούς της προπόνησης, είναι σαφώς πιο εύκολο. Υπό αυτήν την έννοια, η προσέγγιση με βάση το χρόνο είναι ιδανική και για κάποιον  εντελώς αρχάριο. Η προοδευτική αύξηση του χρόνου προπόνησης, χωρίς να υπάρχει “άγχος” για το ρυθμό, είναι κι ο πιο ασφαλής τρόπος αύξησης των συνολικών εβδομαδιαίων προπονητικών χιλιομέτρων ταυτόχρονα.

Οι "επώδυνες" συγκρίσεις

Μαζί με τους αρχάριους, μια άλλη κατηγορία δρομέων που μπορεί να ωφεληθούν είναι κι αυτοί που επανέρχονται από τραυματισμό ή από κάποια περίοδο αποχής. Τρέχοντας με βάση την απόσταση, οι συγκρίσεις με προπονήσεις του παρελθόντος μπορεί να σου φανούν αμείλικτες και να σε αποθαρρύνουν. Με τη διάρκεια σαν οδηγό ωστόσο, οι “επώδυνες” αυτές συγκρίσεις είναι πιο δύσκολες (αν πχ αντί για 1000άρια κάνεις 4-λεπτα ή 5-λεπτα). Μην ξεχνάς άλλωστε ότι ο οργανισμός σου δε μπορεί να αντιληφθεί προπονητικά την έννοια της “απόστασης”. Αυτό που αντιλαμβάνεται σαν προπονητικό ερέθισμα είναι η διάρκεια στην οποία τον υποβάλεις σε μια συγκεκριμένη ένταση. Βάσει αυτών των δύο παραγόντων (διάρκειας - έντασης) γίνονται όλες οι προσαρμογές που εν τέλει σε βελτιώνουν, ενώ η απόσταση που προκύπτει κάθε φορά, στην πραγματικότητα είναι ένα “γινόμενο” αυτών των δύο.

 Η απόσταση και η θέση της

Όσα θετικά βέβαια κι αν έχει η καταγραφή της προπόνησης με βάση το χρόνο, δεν παύει κι η απόσταση να έχει τη θέση της. Αν προετοιμάζεσαι για ένα μεγάλο αγώνα, σίγουρα το να βλέπεις τα χιλιόμετρα να “γράφουν” είναι κάτι που βοηθάει στην αυτοπεποίθησή σου, τόσο μέσα σε ένα τρέξιμο, όσο και γενικότερα. Σε τελική ανάλυση, τη μέρα του αγώνα καλείσαι να καλύψεις απόσταση κι όχι χρόνο. Ταυτόχρονα, η προπόνηση με βάση τα χιλιόμετρα θα σε βοηθήσει να αποκτήσεις καλύτερη αίσθηση του ρυθμού σου, πράγμα επίσης χρήσιμο για τη μέρα του αγώνα. Τέλος, κάποιες δυνατές προπονήσεις - κριτήρια για την πορεία της προπόνησής σου ενδεχομένως να θες να επιλέξεις να τις κάνεις με βάση την απόσταση. Όπως είπαμε και στην αρχή, η ύπαρξη μιας νοητής γραμμής τερματισμού θα βοηθήσει στη συγκέντρωσή σου και θα σε αποτρέψει από το να επιβραδύνεις.

Κι ένα παράδοξο

Πολλές φορές, η “στεγνή” αντιγραφή ενός προγράμματος που βρήκες online ή της προπόνησης κάποιου άλλου πετυχημένου πρωταθλητή που συνήθως θα βρεις κάπου να αναγράφεται σε χιλιόμετρα, μπορεί να οδηγήσει σε παράδοξα. Ένα long run πχ 30-32 χλμ για τον Έλιουντ Κιπτσόγκε διαρκεί γύρω στα 95’, για τον Κώστα Γκελαούζο περίπου 110’, ενώ για έναν αρχάριο δρομέα θα ξεπεράσει τα 180’. Παρατηρείται δηλαδή το παράδοξο, χρησιμοποιώντας μόνο την απόσταση σαν κριτήριο, απλοί αθλούμενοι να προπονούνται στο long run τους (κι όχι μόνο) “σκληρότερα” από πρωταθλητές.

Χρόνος

• ιδανικός για χαραλά τρεξίματα ή τρεξίματα αποκατάστασης
• ιδανικός για δρομείς που παρασύρονται και τρέχουν πιο γρήγορα τις χαλαρές τους ημέρες
• ιδανικός για όσους επανέρχονται από τραυματισμό ή αποχή
• ιδανικός για αρχάριους και για σταδιακή αύξηση του συνολικού όγκου προπόνησης

Απόσταση

• βοηθάει στην αυτοπεποίθηση σε μεγάλους αγώνες (πχ μαραθώνιος)
• βοηθάει στην καλύτερη αίσθηση του ρυθμού
• ιδανική για πιο στοχευμένες προπονήσεις (πχ ρυθμού αγώνα)

📄 Δείτε το άρθρο όπως δημοσιεύτηκε στο ένθετο "ΤΡΕΧΩ" της εφημερίδας "ΤΑ ΝΕΑ":